وقتی شیطان خواست برروی زمین بیاید به خداوند عرض نمود : 

ای بار الها ! تو مرا به سوی زمین می فرستی ومرا رانده ی درگاهت می نمایی ُ برای من پناهگاهی مقرر بفرما . 

خداوند فرمود : منزل تو حمام است . 

شیطان گفت : برای من نشستگاهی معین بفرما . 

خداوند فرمود : بازارها وراهها نشستگاههای تو می باشند . 

شیطان گفت :ترتیب غذاهایم را بده . 

خداوند فرمود : غذایت هر آن چیزی است که نام خدا بر آن گرفته نشود . 

شیطان گفت : برایم نوشیدنی هم مقرر بفرما . 

خداوند فرمود : هرچیز نشه آور ُ نوشیدنی تو است . 

شیطان گفت : برایم وسیله ای مقرربفرما تا مردم را بسویم دعوت بدهم . 

خداوند فرمود : موسیقی وابزارش منادیان تو هستند. 

شیطان گفت : برایم چیزی مقرر کن تا باربار خوانده شوم . 

خداوندفرمود :شعرهای زشت ُ قرآن تو می باشند . 

شیطان گفت : توان نوشتن چیزی عنایت بفرما . 

خداوند فرمود : نشان درست کردن برجسم ُ نوشتن تو می باشند . 

شیطان گفت : برایم سخن هم مقرر فرما . 

خداوند فرمود : دروغ گفتن کلام تو می باشد . 

شیطان گفت برایم دائمی درست کن . 

خداوند فرمود : زنان دام تو هستند .

  حضرت ابو هریره رضی الله تعالی عنه می فرماید رسول اکرم صلی الله علیه وسلم فرمودند که لَا حَولَ وَلَا قُوَّةَ إِلّا بِااللّه العَلِیِّ العَظِیمِ  علاج نود ونه بیماری است که کمترین آن نجات از غم وفکر است .

استغفار انتهای مقام عبدیّت است

استغفار خیلی عمل بزرگی است وانتهای مقام عبدیِت است فرق اهل حقّ واهل باطل در همین است که اهل باطل بر عبادات واعمال خود شکر می کنند ولی استغفار نمی کنند وآن ها به اعمال خود می نازند آن ها فکر می کنند که ما اعمال انجام دادیم استغفار لازم نیست ولی اهل حقّ همیشه می ترسند و هر کجا شکر می کنند استغفار هم می کنند

                              ( سکون دل  ص 288 )

استغفار جوهر عبدیت است

 استغفار جوهر خاص الخاص عبدیت است وشکر جوهر خاص الخاص معرفت است از شکر گزاری انعامات الهیه محبت ومعرفت الله تعالی اضافه می شود واستغفار انسان را به مقام عبدیت می رساند . استغفار انسان را با عجز وانکساری وندامت قلب متوجه بارگاه الله تعالی می کند . هر چه قدر کمی که در شکرگزاری وجود داشته باشد بوسیله استغفار تکمیل می شود . شکر را وظیفه خود بنمایید . هر چه قدر توفیق انجام اعمال حاصل می شود شکر آن را ادا بکنیم . بر اعمال ناقص هم شکر کنید بعد از انجام عمل ناقص با احساس نقص استغفار بکنید  الله تعالی بار بار از بنده خود مطالبه شکر می کند می فرماید که : إِعمَلُو ا آلَ داوُدَ شُکرَاً وَقَلِیلُ مِّن عِبَادِیَ الشَکُور     ( سبا  13 )

                                                          ( سکون دل  ص 288 )

http://www.erfanabad.org/fa/

خلاصه وحقیقت ادب این است که انسان بزرگان ومشایخ خود را به هیچ وجه ار لحاظ قول وفعل تکلیف ندهد ودل آن ها را مکدّر  ننماید والا از استفاده  آنان محرو م می شود وسخت نقصان می بیند چون این به تجربه ثابت شده که همان طوری که شفقت ومحبّت شیخ باعث ترقّی می شود همان قدر غصّه ی آن ها سبب محرومی می شود اگر عمدا شیخ را مکدّر نماید دل شیخ اذیت می شود واگر سهوا دل شیخ را مکدّر نماید پریشانی می آورد که این هم سبب محرومی و بد نصیبی  می شود .

                                           (  مجالس علم وذکر  ص 54 )

فرمان حضرت مولانا مظهر جان جانان رحمه الله تعالی علیه

نازک مزاجی حضرت مظهر جان جانان خیلی مشهو راست .شاهزاده ای به ملاقات او آمد در حین گفتگو بلند شد واز کوزه آب خورده ولیوان را کج گذاشت واز این سر مولانا سر درد  گرفت .این حایت نازک مولانا بود واو به همین خاطر خیلی کم با مردم ملاقات می کرد .کسی پرسید اگر بیشتر با خلق خدا ملاقات بکنید آن ها بیشتر از شما استفاده می کنند .حضرت فرمود مردم آداب را یاد ندارند و از این من تکلیف می شوم و وبال آن بر مردم می افتد به این خاطر من مردم را ملاقات نمی کنم.

                                           (  مجالس علم وذکر  ص  54 )

گنجایش اختلاف با شیخ

خیلی ضروری است که ما وقتی پیش مشایخ می رویم با نهایت احترام وعقیدت برویم .ودر محضر شیخ بدون ضرورت حرف زدن بی ادبی است وبه گفته های شیخ اعتماد نکردن سرا سر نقصان وخساره است .بله اگر کسی عالم جید وربّانی است ودر مسئله ی شرعی با شیخ خود اختلاف نظر دارد می تواند آن را عرض بکند ولی با ادب واحترام .

                                             (  مجالس علم وذکر ص 55  )

ادب مولانا قاسم نانوتویی رحمه الله تعالی علیه

کسی از مولانا یعقوب نانوتویی رحمه الله پرسید علت این که الله تعالی به مولانا قاسم این علم عالیه را عطا نموده چیست .او فرمود به این خاطر که در او ادب زیاد است .

                                    (   مجالس علم وذکر  ص  57  )

1-          تکبر: کسی که به اندازه ذره‌ای تکبر در دل داشته باشد وارد بهشت نمی‌شود.

2-          ریا: کسی که خود را در بین مردم بزرگ جلوه دهد خداوند در قیامت او را شرمسار می‌کند، و هر کس ریا نماید خداوند اسرارش را فاش می‌کند.

3-          طلب علم بخاطر دنیا: اگر کسی علمی یاد بگیرد – و از علومی باشد که بخاطر خشنودى رضایت خدا بکار رود – و هدف از یادگیری آن، بدست آوردن دنیا باشد، بوی خوش بهشت را استشمام نمی‌کند.

گناهانی که باید از آن پرهیز شود، و پیامبر ص در حدیث صحیح از آن نهی فرموده است:

1-          تکبر: کسی که به اندازه ذره‌ای تکبر در دل داشته باشد وارد بهشت نمی‌شود.

2-          ریا: کسی که خود را در بین مردم بزرگ جلوه دهد خداوند در قیامت او را شرمسار می‌کند، و هر کس ریا نماید خداوند اسرارش را فاش می‌کند.

3-          طلب علم بخاطر دنیا: اگر کسی علمی یاد بگیرد – و از علومی باشد که بخاطر خشنودى رضایت خدا بکار رود – و هدف از یادگیری آن، بدست آوردن دنیا باشد، بوی خوش بهشت را استشمام نمی‌کند.

4-          عمل برای مردم: خداوند می‌فرماید: من از هر کسی به شرک بی‌نیازترم، هر کسی کاری برای من انجام بدهد و غیر من نیز منظورش باشد او را با شرکش تنها می‌گذارم.

5-          ترک نماز عصر و جمعه: «هر کسی نماز عصر را ترک کند عملش بیهوده مى‌ماند». «هر کسی سه جمعه را از روی سهل‌انگاری ترک کند خداوند مهر بر قلبش می‌زند».

6-          کوتاهی در نماز: «پیمان بین ما و کافران نماز است، هر کس آن را ترک نماید کافر است». «مرز بین کفر و شرک ترک نماز است».

7-          منع زکات: صاحب طلا و نقره‌اى که زکات آنرا نپردازد، روز قیامت ورقه‌هاى آهنى را در آتش جهنم گداخته شده و بر جنب و پیشانی و کمرش مى‌کشند، هر وقت سرد شد بار دیگر بر او کشیده مى‌شود، در روزى که مدت آن پنجاه هزار سال است، تا اینکه بین خلایق حساب و قضاوت شود، و ببیند که او از اهل آتش است یا از اهل بهشت.

8-          جاسوسی: کسی که به سخن مردم گوش فرادهد – در حالی که دوست ندارند یا از او دوری می‌کنند – در روز قیامت فولاد گداخته به گوشش می‌ریزند.

9-          نمامّی: «نمامّ وارد بهشت نمی‌شود» نمامّ: سخن‌چین است.

10-     غیبت: «نام بردن کسی به چیزی است که دوست ندارد» پیامبر ص می‌فرماید: «در شب معراج جماعتی را دیدم ناخن‌های فولادی داشتند و با آن صورت و سینه خود را می‌شکافتند، گفتم: ای جبرئیل اینها کی هستند؟ گفت: اینها کسانی هستند که گوشت مردم را می‌خوردند – کنایه از غیبت – و بدگوئی آبرو و حیثیت دیگران می‌کردند».

11-     نفرین کردن: «نفرین کردن مؤمن مانند کشتن وی است». «نفرین‌کنندگان در روز قیامت نمی‌توانند شفاعت‌کننده و شاهد باشند».

12-     حسادت: از حسد ورزیدن پرهیز کنید چنانچه آتش هیزم را می‌سوزاند، حسادت نیز حسنات را نابود می‌کند.

13-     تکفیر مسلمان: هر کسی به برادر مسلمانش بگوید: ای کافر، این کلمه به یکی از آنها برمی‌گردد، اگر آن شخص کافر باشد به او برمی‌گردد، و در غیر این صورت به گوینده برمی‌گردد.

14-     ترساندن مؤمن: «برای هیچ مسلمانی جایز نیست مسلمانی را بترساند» اگر کسی آهن یا چیز برنده‌ای را رو به برادر مسلمانش بگیرد، تا دست از آن کار برمی‌دارد فرشتگان او را نفرین می‌کنند.

15-     افشاء راز: پست‌ترین انسان در روز قیامت کسی است که با همسرش خلوت می‌کند و سپس رازهای بین هم را نزد کسی بازگو می‌کند.

16-     ربا و سود: پیامبر ص رباخوار و ربادهنده را لعن فرمودند: «اگر کسی با علم و آگاهی یک درهم رباخواری کند شدیدتر از 36 زناست».

17-     عادت به شراب: پنج دسته وارد بهشت نمی‌شوند: کسی که به شرابخواری عادت گرفته است، کسی که به سحر باور دارد، کسی که صله رحم را بجا نمی‌آورد، کاهن، منت‌گذار.

18-     از خانه بیرون رفتن زنی که خود را عطرآگین کرده است: هر چشمی زنا می‌کند، اگر زنی خود را عطرآگین نماید و از کنار جمعی – مرد – عبور نماید زناکار است.

19-     نظر حرام: خدا بر انسان در هر چیزی زنایى قرار داده است، و خواهه یا نخواهد آن را می‌یابد، زنای چشم تماشای نامحرم است، و زنای گوش شنیدن حرام است، و زنای زبان سخن حرام است، و زنای دست‌ها .... قلب هوس و آرزو می‌کند، و شرمگاه گاهی آن را تأیید، و گاهی رد می‌کند.

20-     خلوت با زن نامحرم: هیچ کدام از شما با زنی نامحرم خلوت نکند. چون نفر سومى آنها شیطان است.

21-     هم‌جنس‌بازی (لواط): «خدا کسی را که عمل قوم لوط انجام می‌دهد نفرین کرده است». «اگر کسی را یافتید که عمل قوم لوط را انجام داد هم فاعل و هم مفعول را به قتل برسانید».

22-     زنا کردن: «... با آنها رفتم خانه‌ای را دیدم بر روی تنوری ساخته بودند از طرف بالا تنگ و از طرف پائین واسع بود، و آتش در آن افروخته بودند، و مردان و زنانی لخت در آنجا بودند، هنگامی که آتش شعله‌ور می‌گردید از آنجا بلند می‌شدند تا جای که نزدیک بود خارج شوند، و اگر خاموش می‌گردید دوباره برمی‌گشتند، پرسیدم: آنها کی هستند؟ «سپس گفت: آنهائی که در تنور دیدى ؛ زناکاران هستند».

23-     تشبه مرد به زن و بالعکس، و همچنین تشبه به کافر: «پیامبر زنانی که خود را به صورت مردان درمی‌آورند و مردانی که خود را به صورت زنان درآورند لعن و نفرین کرده است». «هر کسی شبیه قومی شود از جمله آنهاست».

24-     خال‌کوبی و پیوند مو: خداوند پیونددهنده، مو و کسی که خواستار آن است، و کسی که خال می‌کوبد، و کسی که خواستار خال‌کوبی است را لعن کرده است.

25-     ازدواج بدون ولیّ: هر زنی بدون اجازه ولی و سرپرستش ازدواج کند ازدواجش باطل است، ازدواجش باطل است.

26-     نسبت دادن فرزند به غیر پدرش: کسی که با علم و آگاهی ادعا کند که فرزند پدرش نیست بهشت بر وی حرام است.

27-     رفتار نکردن به علم و دانش: مردی را در روز قیامت می‌آورند و در آتش افکنده می‌شود وروده‌هایش بیرون می‌آید، و در میان روده‌هایش مانند چرخیدن الاغ در آسیاب دور می‌زند، و جهنمیان بر او جمع می‌شوند و می‌گویند ای فلانی چرا این طور هستی؟ مگر تو نبودی که ما را امر به معروف و نهی از منکر می‌کردی؟ پاسخ می‌دهد من شما را امر به معروف می‌کردم و خود انجام نمی‌دادم، و شما را نهی از منکر می‌کردم و خود انجام می‌دادم.

28-     کتمان و پنهان کردن علم: کسی که از او چیزی بپرسند و با وصف آگاهی جواب ندهد در روز قیامت لگام آتشین در دهانش می‌گذارند.

29-     دروغ بر پیامبر ص: «دروغ بستن بر من مانند دروغ بستن بر هیچ کسی نیست، هر کسی عمداً بر من دروغی ببندد جایگاه خویش در آتش را آماده کند.

30-     دروغ گفتن: «حذر! حذر از دروغ گفتن، چون همراه فسق است و هر دو در جهنم است» مؤمن دروغ نمی‌گوید: «شب معراج دو مرد به نزدم آمدند و گفتند: آن شخصی که گوشه دهانش را چاک چاک می‌کند دروغگوی بود، کارش دروغگوئی بود و دروغی که می‌گفت به آفاق می‌رسید.

31-     دروغ گفت به شوخى: وای بر کسی که دروغ می‌گوید تا مردم بخندند. وای بر وی! وای بر وى!

32-     خود پاک نگه نداشتن از ادرار: از ادرار خود را پاک نگهدارید چون اولین چیزی است که انسان به آن در قبر محاسبه می‌شود.

33-     سفر زن بدون همراهی محرم: برای هیچ زنی که به خدا و روز آخرت ایمان دارد حلال نیست مسافت یک روز – جز با همراهی محرمی – سفر نماید.

34-     نوحه‌سرایی: کسی که بر وی نوحه‌سرایی و زاری می‌کنند در روز قیامت به آن معذب می‌شود «خداوند زن نوحه‌سرا و گوش‌دهنده به وی را نفرین کرده است».

35-     فراخواندن به گمراهی: هر کسی مردم را به گمراهی فراخواند گناه آنها بر دعوتگر است بدون اینکه چیزی از گناه آنها کم شود.

36-     سوگند به غیر خدا: «هر کس به غیر خدا سوگند یاد کند یا کافر یا مشرک می‌شود». «هر کس سوگند یاد می‌کند یا به خدا سوگند یاد کند و یا ساکت شود».

37-     سوگند دروغ: هر کسی با سوگند دروغ مال کسی را تصرف نماید، پروردگار را ملاقات می‌کند در حالی که از او خشمگین است.

38-     سوگند در معاملات: «از سوگند فراوان در معاملات پرهیز کنید چون معامله را رواج می‌‌دهد سپس نابود می‌کند». «سوگند کالا را رواج و برکت را نابود می‌کند».

39-     دزدی: «هیچ دزدی دزدی نمی‌کند مگر اینکه به هنگام دزدی مؤمن نیست». «خداوند دزدی را که تخم‌مرغ می‌دزدد و دستش قطع می‌شود نفرین کرد».

40-     غصب زمین: کسی ظالمانه یک وجب زمین کسی را غصب کند خدا روز قیامت هفت طبقه زمین را طوق گردنش می‌گرداند.

41-     ساختن بنا بر قبر: پیامبر ص از گچ‌کاری قبر و نشستن بر روی آن و ساختن بنا بر آن نهی فرمود.

42-     نیرنگ: هنگامی که خداوند تمام خلایق را در روز قیامت گردآوری می‌کند، برای هر خیانت‌کاری پرچمی برافراخته می‌شود، و می‌گویند این خیانت فلانی فرزند فلانی است.

43-     نشستن بر قبر: اگر کسی بر اخگر(آتش پاره‌ای) بنشیند و لباسش سوخته شود، بهتر از نشستن بر قبری است.

44-     عزاداری بر مرده: برای زنى که به خدا و روز آخرت ایمان دارد حلال نیست بیشتر از سه روز بر مرده – جز براى شوهر – سوگواری نماید.

45-     تکدی کردن: سه چیز بر آن قسم می‌خورم، و سخنی برای شما می‌گویم آن را حفظ نمائید ... هیچ کسی باب تکدی را باز نمی‌کند مگر اینکه خداوند باب فقیری را بر وی باز می‌کند.

46-     خیانت در معامله: پیامبر ص از فروختن شخص شهری برای صحرائی «بیابانی یا روستائی» و خیانت در معامله، و معامله بر معامله برادر دینی نهی فرمود.

47-     زنانی که به زیارت قبرستان می‌روند: «خداوند زنانی را که به زیارت قبرستان می‌روند نفرین کرده است» ام عطیه ک می‌گوید: ما زنان از رفتن به تشیع جنازه منع شده‌ایم، ولی بر ما به صورت جدی مصمم نبود.

48-     اجتناب کردن زن: اگر مردی تقاضای همبستری از همسرش نماید و او ممانعت نماید تا صبح فرشتگان او را نفرین می‌کنند.

49-     خیانت به زیردستان: هر کسی خدا او را بر گروهی برتری داده باشد و به هنگام مرگش معلوم شود به آنها خیانت کرده است پروردگار بهشت را بر وی حرام می‌گرداند.

50-     فتوی دادن بدون علم و آگاهی: کسی که برای وی فتوی بدون آگاهی داده باشند گناهش بر فتوادهنده است.

51-     تقاضای طلاق: هر زنی بدون مشکل از همسرش خواستار طلاق باشد بوی بهشت بر وی حرام است.

52-     سخنی کـه باعث خشم پروردگار شـود: کسی حرفی – از خشم پروردگار – می‌زند و به آن مبالات نمی‌دهد، در حالی که ممکن است بواسطه آن هفتاد سال در جهنم سقوط کند.

53-     سخن به غیر ذکر خدا: به غیر یاد و ذکر خدا زیاد سخن نگوئید چون باعث سنگدلی می‌شود.

54-     قهر با مسلمانی: «برای هیچ مسلمانی حلال نیست بیش از سه روز از برادر دینی‌اش قهر باشد». «هر کسی یک سال با برادرش قهر باشد مانند آن است که او را کشته باشد».

55-     ناسزاگوئی: بدترین انسان در روز قیامت کسی است که مردم از ترس فحش و ناسزاگوئی او را ترک کرده‌اند.

56-     کسی که هدیه‌ای می‌دهد و دوباره پشیمان می‌شود: «کسی که خواستار برگرداندن هدیه‌اش است مانند سگی است قی می‌کند سپس به آن دوباره برمی‌گردد». «برای هیچ مسلمانی حلال نیست هدیه‌ای به کسی بدهد سپس پشیمان شود و خواستار هدیه‌اش باشد».

57-     اعلان گم شده در مسجد: هر کس شنید مردى گم شده‌‌اش را در مسجد اعلان مى‌کند بگوید: خدا گم شده‌‌ات را برنگرداند، چون مساجد براى چنین چیزها ساخته نشده است.

58-     مرور از جلو نمازگذار: اگر مرورکننده‌‌ای از جلو نمازگذار می‌دانست چه کیفری دارد، همانا چهل سال می‌ایستاد بهتر بود برای وی تا از جلو او عبور نماید.

59-     اذیت و آزار نماز‌خوان: هر کسی که پیاز و سیر و تره‌فرنگی بخورد نباید به مسجد ما نزدیک شود چون فرشتگان به آنچه که انسان را آزار می‌رساند اذیت می‌شوند.

60-     نوشیدن‌های که منع شده‌اند: پیامبر ص از نوشیدن از دهانه مشک آب نهی کردند: «پیامبر ص از نوشیدن با حالت ایستاده جلوگیری کرد.

61-     نوشیدن با دست چپ: هیچ یکی از شما با دست چپ چیزی نخورد و ننوشد چون شیطان با دست چپ می‌خورد و می‌نوشد.

62-     قطع صله رحم: «کسی که قطع خویشاوندی می‌کند وارد بهشت نمی‌شود، هیچ گناهی مستحق‌تر به کیفر زودرس پروردگار در دنیا – با وصف ذخیره کیفر آخرت– از قطع خویشاوندی و خیانت و دروغ نیست». «زودرس‌ترین پاداش اعمال برای صله رحم است، تا جای که خانواده بدکار نیز با صله رحم دارائی و تعداد آنها فزونی می‌یابد».

63-     صلوات نفرستادن بر پیامبر ص: «بـه خاک مالیده شود – بی‌ارزش شود – بینى آن کسی که اسم من در نزدش برده شود و صلوات بر من نمی‌فرستد». «بخیل‌ کسی است نام من نزدش برده می‌‌شود و صلوات برمن نمی‌فرستد».

64-     مهمل گفتن ومتکلفانه سخن گفتن: منفورترین شما نزد من و دورترین کس از من در روز قیامت: آدم‌های مهمل‌گو و یاوه‌گو و پرگو هستند.

65-     نگهداری سگ: هر کس سگی را – بجز سگ شکاری یا سگ گله نگهداری کند، هر روز دو قیراط «دو پیمانه بزرگ» از پاداشش کاهش می‌یابد.

66-     اذیت کردن حیوانات: زنی بواسطه گربه‌ای وارد جهنم شد، چون گربه را حبس کرد، و نه خوراکی به آن داد! و نه هم رهایش کرد تا از حشرات زمین چیزی بخورد تا از لاغری مرد. چیز جاندار را به بازى و اذیت نگیرید.

67-     نقاشى و عکس کشیدن: «سخت‌ترین عذاب روز قیامت برای کسانی است که (جاندار) را نقاشی می‌کنند» فرشتگان وارد خانه‌ای نمی‌شوند که در آن سگ یا عکس است.

68-     دشمنی کردن با دوستان خدا: خداوند می‌فرماید: هر کسی با یکی از دوستان من دشمنی کند با او اعلام جنگ می‌کنم.

69-     قتل پناه‌آورنده: هر کسی پناهنده‌ای‌ را به قتل برساند وارد بهشت نمی‌شود، و شمیم و بوی بهشت، در مسیر یکصد سال را می‌یابد.

70-     محروم کردن وارث از ارث: هر کس وارثش را از ارث محروم نماید، خداوند او را از بهشت محروم می‌نماید.

71-     پنج چیز با پنج چیز واقع می‌شود: پنج چیز اگر به آن مبتلا شدید حال شما چگونه خواهد بود و - به خدا پناه می‌گیرم که شما را فرانگیرد – هیچگاه فحشاء در بین قومی بصورت علنی آشکار نشده است مگر اینکه خشکسالی و طاعونی که در – بین گذشتگان آنها سابقه نداشته - در بین آنها شیوع می‌یابد. و خیانت در ترازو و پیمانه انجام نداده‌‌اند مگر اینکه به خشکسالی و تنگدستی و ظلم حاکم گرفتار شده‌اند. و زکات اموال پرداخت نکرده‌اند مگر اینکه از بارش باران محروم شده‌اند. و اگر چارپایان نبود باران نمی‌بارید. و عهد و پیمان خدا و پیامبرش ص را نقض نکرده‌اند. مگر اینکه خداوند دشمنی از غیر آنها بر آنان مسلط کرده است، و برخی از آنچه داشته‌اند را تصرف کرده است، و امرای هیچ قومی به کتاب خدا عمل نکرده‌اند مگر اینکه باعث بدبختی در بین آنها بوده‌اند.

 http://ali300ali.blogfa.com/

سنتهای قبل از غذا و هنگام صرف غذا:

1-    گفتن نام خدا.

2-    با دست راست خوردن.

3-    از جلوی خود خوردن.

این سنتها همه یکجا در یک حدیث جمع شده است: «ای پسر، نام خدا را بگیر و با دست راست بخور، و از جلو خودت بخور». (رواه مسلم).

4-    پاک نمودن لقمه و خوردن آن اگر که از دست بیفتد بدلیل حدیث: «هر گاه لقمه‌ی یکی از شما افتاد، اگر چیزی به آن چسبیده پاک کند، سپس آن را بخورد». (رواه مسلم).

5-    با سه انگشت غذا خوردن: «حضرت رسول الله -صلى الله علیه وسلم- با سه انگشت غذا می‌خوردند». (رواه مسلم).

معمولاً پیامبر -صلى الله علیه وسلم- چنین غذا می‌خوردند، و این کار افضل و بهترین است مگر اینکه نیاز و ضرورتی وجود داشته باشد.

کیفیت نشستن: زانو بزند و بر کف پاهایش بنشیند، یا اینکه پای راست را ایستاده نگه دارد و بر پای چپش بنشیند.

این کیفیت که ذکر شد مستحب می‌باشد. چنانکه حافظ ابن حجر در کتاب فتح الباری ذکر نموده است.

سنتهای بعد از غذا

1-    لیسیدن کاسه و انگشتان.

چونکه پیامبر -صلى الله علیه وسلم- به لیسیدن انگشتان و کاسه امر نموده، و فرموده: «زیرا که شما نمی‌دانید در کدام قسمت از غذا برکت است». (رواه مسلم).

2-    ستایش خداوند بعد از غذا خوردن.

«همانا خداوند از بنده‌اش خوشنود می‌گردد هنگامی که غذای را بخورد سپس ستایش او را بجای آورد». (رواه مسلم).

دعای پیامبر -صلى الله علیه وسلم- چنین بود: «الْحَمْدُ ِللهِ الَّذِیْ أَطْعَمَنِیْ هَذَا وَرَزَقَنِیْهِ، مِنْ غَیْرِ حَوْلٍ مِنِّیْ وَلاَ قُوَّةٍ». (ستایش از آن خدائیست که این غذا را به من داد، و بدون توانائی و قدرتی از من آن را روزیم نمود).

فایده و نتیجه این دعا:

«گناهان گذشته‌اش بخشیده می‌شود». (رواه ابوداود والترمذی وابن ماجه، وحسنه الحافظ والألبانی).

اگر فرد مسلمان بر انجام دادن این سنتها کوشا باشد چیزی در حدود 15 سنت می‌باشد، و این در صورتی که سه وعده غذا بخورد چنانکه معمول می باشد، و گاهی نیز بر این سنتها افزوده می‌گردد اگر که بیش از سه وعده غذا بخورد.

سنتهای نوشیدن

1-    گفتن نام خدا.

2-    با دست راست نوشیدن، بدلیل حدیث: «ای پسرک، نام خدا را بگیر، و با دست راستت بخور ...».

3-    نفس کشیدن در بیرون (از ظرف آب) هنگام آب خوردن (یعنی اینکه سه مرتبه نفس بکشد و به یک نفس آب ننوشد). پیامبر -صلى الله علیه وسلم- 3 بار هنگام نوشیدن نفس می‌کشید.

4-    حالت نشسته نوشیدن: «هرگز یکی از شما ایستاده ننوشد». (رواه مسلم).

5-    گفتن: «الْحَمْدُ ِللهِ» بعد از نوشیدن: (همانا خداوند از بنده‌‌اش خوشنود می‌گردد هنگامی که غذای را بخورد سپس ستایش او را بجا آورد و نوشیدنی را بنوشد سپس ستایش او را بجا آورد». (رواه مسلم).

و مجموع این سنتها از 20 سنت کمتر نیست، اگر شخص مسلمان بر انجام دادن آنها بکوشد، و این سنتها شامل نوشیدنیهای گرم و سرد می‌باشد، از آن جای که برخی مردم هنگام بعضی از نوشیدنیها از این سنتها غافل می‌شوند، شایسته بود که این نکته را یادآوری نمایم.

خلاصه وحقیقت ادب این است که انسان بزرگان ومشایخ خود را به هیچ وجه ار لحاظ قول وفعل تکلیف ندهد ودل آن ها را مکدّر  ننماید والا از استفاده  آنان محرو م می شود وسخت نقصان می بیند چون این به تجربه ثابت شده که همان طوری که شفقت ومحبّت شیخ باعث ترقّی می شود همان قدر غصّه ی آن ها سبب محرومی می شود اگر عمدا شیخ را مکدّر نماید دل شیخ اذیت می شود واگر سهوا دل شیخ را مکدّر نماید پریشانی می آورد که این هم سبب محرومی و بد نصیبی  می شود .

                                           (  مجالس علم وذکر  ص 54 )

خلاصه ی ادب

خلاصه وحقیقت ادب این است که انسان بزرگان ومشایخ خود را به هیچ وجه ار لحاظ قول وفعل تکلیف ندهد ودل آن ها را مکدّر  ننماید والا از استفاده  آنان محرو م می شود وسخت نقصان می بیند چون این به تجربه ثابت شده که همان طوری که شفقت ومحبّت شیخ باعث ترقّی می شود همان قدر غصّه ی آن ها سبب محرومی می شود اگر عمدا شیخ را مکدّر نماید دل شیخ اذیت می شود واگر سهوا دل شیخ را مکدّر نماید پریشانی می آورد که این هم سبب محرومی و بد نصیبی  می شود .

                                           (  مجالس علم وذکر  ص 54 )

فرمان حضرت مولانا مظهر جان جانان رحمه الله تعالی علیه

نازک مزاجی حضرت مظهر جان جانان خیلی مشهو راست .شاهزاده ای به ملاقات او آمد در حین گفتگو بلند شد واز کوزه آب خورده ولیوان را کج گذاشت واز این سر مولانا سر درد  گرفت .این حایت نازک مولانا بود واو به همین خاطر خیلی کم با مردم ملاقات می کرد .کسی پرسید اگر بیشتر با خلق خدا ملاقات بکنید آن ها بیشتر از شما استفاده می کنند .حضرت فرمود مردم آداب را یاد ندارند و از این من تکلیف می شوم و وبال آن بر مردم می افتد به این خاطر من مردم را ملاقات نمی کنم.

                                           (  مجالس علم وذکر  ص  54 )

گنجایش اختلاف با شیخ

خیلی ضروری است که ما وقتی پیش مشایخ می رویم با نهایت احترام وعقیدت برویم .ودر محضر شیخ بدون ضرورت حرف زدن بی ادبی است وبه گفته های شیخ اعتماد نکردن سرا سر نقصان وخساره است .بله اگر کسی عالم جید وربّانی است ودر مسئله ی شرعی با شیخ خود اختلاف نظر دارد می تواند آن را عرض بکند ولی با ادب واحترام .

                                             (  مجالس علم وذکر ص 55  )

ادب مولانا قاسم نانوتویی رحمه الله تعالی علیه

کسی از مولانا یعقوب نانوتویی رحمه الله پرسید علت این که الله تعالی به مولانا قاسم این علم عالیه را عطا نموده چیست .او فرمود به این خاطر که در او ادب زیاد است .

                                    (   مجالس علم وذکر  ص  57  )

ای بزرگواران در بین شما علما وفقها زیاد هستند .شما مجلس وعظ منعقد می کنید تدریس هم می نمایید واحکام شرعیه را هم بیان می کنید و مردم را احکام می آموزید ولی متوجّه باشید  که شما مانند آسیاب گندم نباشید که آرد را بیرون می کند وسبوس وآشغتال را در خود جمع می کند .پس شما این جور نباشید که از زبانتان اقوال حکمت بیرون بیاید ودر قلبتان سیاهی بماند در آن وقت دربارگاه الله تعالی  از شما مطالبه می شود که ( أتأمُرُونَ النّاسَ بِالبِرِّ وَتَنسَونَ أنفُسَکُم ).

                                         (  ألبُنیَانُ المُشَیِّد  ص 124 )

وقت وقلب را حفاظت کنید

قلوب واوقات خود را حفاظت کنید چون که از تمام چیز ها این دو با ارزش تر هستند اگر شما وقت را بیهوده ضایع کردید وجمعیت وتوجه قلب را از بین بردید  پس شما از تمام فواید محروم شدید ( وضایع کردن قلب ووقت این است که انسان در گناه وغفلت به سر ببرد وزندگی انسان از ذکر ویاد واطاعت الله تعالی خالی باشد . خوب متوجه باشید که گناه قلب را کور وسیاه می کند واو را بیمار وخراب می نماید .

در تورات نوشته شده است که در دل مومن نوحه وزاری کننده ای موجود است که همیشه نوحه وفریاد می کند ود ر دل منافق ترانه خوانی موجود است که همیشه برای او موسیقی می زند ودر دل مومن جایی وجود دارد که او را برای خوش شدن نمی گذارد ودر دل منافق جایی وجود دارد که او را نمی گذارد او غمگین شود .

                 (    ألبُنیَانُ المُشَیِّد  ص  120  )

شیخ عبدالقادر جیلانی می فرماید :

محبت الله تعالی ریشه واساس توحید است اما محبت الله تعالی بدون صحبت ومحبّت اهل الله حاصل نمی شود .

قول یک ولی الله :

نزدیک ترین راه منزل یک سالک این است که در دل مشایخ برای خود جایی پیدا کند چون که دل اهل الله جای نظر  رحمت الله تعالی است .پس کسی که در دل اهل الله باشد ضرور از نظر رحمت الله تعالی حصّه ای می گیرد .

حکیم الامت می فرماید :

را ه آسان پیدا کردن محبت الله تعالی این است که در محضر عاشقان الله تعالی بنشیند .

می فرماید مهمترین اصل در اصلاح صحبت اهل الله است و همیشه اهل الله صحبت را لازمه ی کار خود قرار داده اند. آن چه به صحابه رضی الله عنه رسید از صحبت رسید .

فرمود اگر از صحبت اهل الله اصلاح کامل هم حاصل نشود ولی به عیوب خود پی می برد و این هم مفتاح طریق است .

یک اهل الله می فرماید :

هرکه خواهد هم نشینی با خدا         گو نشیند درحضور اولیاء

اندر این عالم نیرزی با خسی             تا نیاویزی به دامان کسی

قاضی ثناء الله پانی پتّی می فرماید :

طلب کمالات باطنی از واجبات است پس تلاش کردن پیر کامل هم جز واجبات می شود چون وصول الی الله بدون مرشد کامل بعید ونادر الوجود است .

نفس رانکشد بغیرازظلّ پیر          دامن آن نفس کش محکم بگیر

                     ( علامات محبّت  ص 377 )

1- سلام

از رسول الله -صلى الله علیه وسلم- سؤال شد: کدام اسلام خوب است؟

فرمود: غذا بدهی، و بر هر کسی که می‌شناسی و نمی‌شناسی سلام بکنی». (رواه البخاری ومسلم).

سنتهای ملاقات با مردم

1- سلام

از رسول الله -صلى الله علیه وسلم- سؤال شد: کدام اسلام خوب است؟

فرمود: غذا بدهی، و بر هر کسی که می‌شناسی و نمی‌شناسی سلام بکنی». (رواه البخاری ومسلم).

مردی بر پیامبر -صلى الله علیه وسلم- وارد شد آنگاه عرض کرد: السلام علیکم. رسول خدا جوابش را داد، آن مرد نشست، حضرت -صلى الله علیه وسلم- فرمود: «ده تا» سپس شخصی دیگری آمد و گفت: السلام علیکم ورحمة الله. رسول خدا جوابش را داد، آن مرد نشست حضرت -صلى الله علیه وسلم- فرمود: «بیست تا» سپس شخص دیگری آمد و گفت: السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته، پیامبر جوابش را داد، آنمرد نشست، پیامبر -صلى الله علیه وسلم- فرمود: «سی تا». (رواه أبوداود وحسنه الترمذی).

بنگر ای مسلمان، آنکسی که سلام را بطور کامل نمی‌گوید چقدر اجر پاداش را از دست داده است، پس اگر تکمیل کند 30 نیکی بدست می‌آورد و هر نیکی با کمترین تقدیر به ده نیکی تبدیل می‌گردد پس مجموع نیکیهای سلام 300 نیکی، و گاهی بیشتر نیز می‌باشد، لذا ای برادر عزیزم زبان خود را به تکمیل کردن لفظ سلام تا «برکاته» عادت بده تا این پاداش بزرگ را بدست آوری.

شخص مسلمان در شبانه‌روز بارها و بارها سلام می کند. مثلاً هنگام ورود به مسجد به حاضرین در مسجد سلام می‌کند، هنگام بیرون شدن از مسجد، هنگام ورود به منزل، هنگام خروج از منزل ... ای برادر، هرگز فراموش نکن که سنت چنین است که شخص وقتی می‌خواهد از کسی جدا شود باید سلام بکند، بدلیل حدیث: «هر گاه یکی از شما به مجلسی وارد شد باید سلام بکند، و هر گاه خواست از آنها جدا شود نیز سلام بکند، زیرا که سلام اولی سزاوارتر از دومی نیست». (رواه أبوداود والترمذی).

اگر مسلمان بر سلام‌کردن محافظت کند و در هر ورود و خروج از مسجد و خانه، و محل کار و در راه و هنگام مکالمات تلفنی، و ... در شبانه‌روز بیش از 20 بار می شود و شاید هم بیشتر باشد.

2- لبخندزدن

بدرستی که پیامبر اکرم -صلى الله علیه وسلم- فرمود: «هرگز چیزی از (کارهای) خوب و نیک را کوچک نشمار، اگر که برادر (مسلمانت) را با لبخند ملاقات کنی». (رواه مسلم).

3- مصافحه کردن

حضرت رسول الله -صلى الله علیه وسلم- فرموده است: «هنگامی که دو مسلمان با همدیگر ملاقات می‌کنند پس دست همدیگر را می‌گیرند و مصافحه می‌کنند، پیش از اینکه از یکدیگر جدا شوند گناهانشان آمرزیده می‌شود». (رواه أبوداود والترمذی وابن ماجه).

امام نووی می‌فرماید: بدانکه اینگونه سلام و مصافحه هنگام هر دیدار مستحب می‌باشد.

پس ای برادر مسلمان، بکوش که هنگامی که به کسی سلام می‌کنی با چهره‌ای باز وخندان با او ملاقات کنی و دست او را بگیری و با وی مصافحه نمائی، تا اینکه یک وقت به سه سنت عمل کرده باشی.

4- گفتار نیکو (کلمه طیبه)

خداوند بزرگ می‌فرماید:

﴿وَقُلْ لِعِبَادِی یَقُولُوا الَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّیْطَانَ یَنْزَغُ بَیْنَهُمْ إِنَّ الشَّیْطَانَ کَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوّاً مُبِیناً﴾ (الإسراء: 53).

ترجمه: به بندگانم بگو: سخنی را بگویند که بهترین باشد. همانا شیطان میان شان دشمنی و آشوب می افگند زیرا که شیطان دشمن آشکار انسان است.

و رسول اکرم -صلى الله علیه وسلم- فرمود: «گفتار خوب و نیک گفتن صدقه است». (رواه البخاری و مسلم).

گفتار نیکو: شامل ذکر و دعا و سلام ومدح و ستایش و ادب بزرگواری در اخلاق و کردار می‌باشد.

گفتار خوب و پسندیده: مانند جادو در انسان اثر می‌گذارد و خاطر او را آسوده می‌گرداند و آرامش به دل او وارد می‌کند.

گفتار نیکو و پسندیده: بیانگر آن نور و هدایتی است که در قلب مؤمن وجود دارد.

پس ای برادر بزرگوار، هیچ فکر کرده‌ای که از صبح تا شب با سخن نیکو و پسندیده زندگی خود را آباد کنی، زیرا که همسرت، فرزندت، همسایگان و دوستانت، و خدمتگزارانت وکسانی که با آنها سر و کار داری همه نیازمند سخن و گفتار نیک و پسندیده‌ات هستند.

q      نام کتاب: بیش از هزار سنت در شبانه روز

q      مؤلف: خالد الحسینان

q      مترجم: دکتر حسین تاجی گله‌داری

q      تاریخ چاپ: شعبان 1426 ه‍. ق

q      برابر با: مهرماه 1383 ه‍. ش

q      نوبت چاپ: اول